De komst van straatverlichting en elektriciteitsbedrijf in Enter

De komst van straatverlichting en elektriciteitsbedrijf in Enter

In februari 1924 werd besloten het dorp Enter aan te sluiten op de Provinciale elektriciteitskabel – die vanuit Rijssen naar Enter was gelegd – en daarmee de plaatselijke elektrische centrale op te heffen. Op 8 juli 1924 was de aansluiting er. Nu konden de aangesloten inwoners in de bebouwde kom van Enter onbeperkt van de verlichting gebruik maken (maar de meter tikte wel!).

Ook klompenmakerijen, die krachtstroom nodig hadden, konen nu machinaal gaan produceren. Het duurde nog even voordat alle straatlantaarns waren aangesloten op het elektrisch net maar het was  duidelijk dat de baan van lantaarnopsteker Koenderink verdween. Ook voor de machinist Klein Nagelvoort werd vervangend werk gezocht. Nu Enter was aangesloten op het provinciale net werd ook begonnen met de elektrificatie van het buitengebied. De buurtschappen Bullenaarshoek, Kramersveld, Waterhoek en de Kunstweg naar Rijssen met de Eschweg waren het eerst aan de beurt.

Een minimum van f31,- kostte een aansluiting in deze buurtschappen. In I930 volgden de buurtschappen Schuttenbeldshoek, Kattelaarsdijk en Zuidereind. Honderden lichtpalen verschenen er langs de wegen. Er was nu dan wel elektrisch licht in het buitengebied, maar lantaarnpalen waren er maar sporadisch.   Op kruisingen van zandwegen was om veiligheidsreden meestal wel een lantaarnpaal. Als je op een zaterdagavond even een bezoekje wou brengen aan je buren was het dragen van de bekende “stalluchte” aan te raden.  Mensen in het buitengebied probeerden op allerlei manieren een lantaarnpaal bij hun woning te krijgen.  Wethouders en raadsleden werden benaderd om hun invloed aan te wenden. Tegenwoordig zitten we niet neer om een lantaarnpaal verlegen. Als je het Enterbroek ’s avonds binnenrijdt, rij je een zee van buitenverlichting in.

De Kattelaarsdijk begin jaren dertig van de vorige eeuw. Nog niet verhard, maar de elektriciteit is net aangelegd. De man op de wagen is Jan ten Kartelaar. De fot is genomen bij de brug over de Entergraven.

Andere nutsvoorzieningen zoals waterleiding, riolering en telefoonaansluiting waren veel eerder in de bebouwde kom, dan in het buitengebied. Voor mijn vader die sinds 1936 een handel had in meel,  graan- en kunstmest aan de Achteresweg was een telefoonaansluiting van levensbelang. Elke keer dat een aanvraag werd gedaan bij het telefoondistrict Hengelo, was de reactie dat ons adres een onrendabel gebied was. Met andere woorden er waren niet voldoende aanvragen voor een aansluiting. In I953 kregen we eindelijk een aansluiting. Daarvoor kwamen er nieuwe, kortere telefoonpalen, waartussen de draden gespannen werden. Híer stond geen stroom op, zodat er geen risico’s waren met aanraking.

In 1950 kwam er riolering in Enter en de gemeenteraad vroeg, nu er toch sleuven in de Dorpsstraat lagen, of er niet gelijk een waterleiding aangelegd kon worden. De betaalbaarheid van deze voorzieningen hing af van de hoeveelheid aansluitingen die gemaakt konden worden. Verplichte aansluiting was de enige oplossing en de gemeenteraad besloot hiertoe.  Voor het buitengebied duurde het nog vijftien jaar voor er waterleiding kwam en voor de drukriolering nog langer.  Wierden was in 1898 al aangesloten op de drinkwaterleiding van Almelo. De kwetsbaarheid van de bovengrondse leidingen (bij ons aan de Achteresweg viel bij een onweersbui standaard de stroom uit) was aanleiding alle kabels ondergronds te maken- Een gigantische operatie. Een wirwar van kabels ligt er tegenwoordig langs alle wegen. Niemand had in 1920 ook maar bij benadering een schets van de huidige werkelijkheid kunnen geven.

Johan Altena

Eerder gepubliceerd in de Wiezer 2020 nr 01

Andere verhalen

Betje Samuel (De Bette)
Levy Samuel (de June)
Marcus Samuël (De Marre)
De Joodse gemeenschap in Enter: Benjamin Samuel (de Beye)
De Joodse gemeenschap in Enter: Aron Samuel (Sam)
De Joodse gemeenschap in Enter: de familie Samuel
Hallehuizen in Enter
Kerkelijke geschiedenis van Enter
De ontwikkeling van Enter en de Enter es
Het Leyerweerd
Het herenhuis Kattelaar
De Molens van Enter
Het Exo een historische plek in Enter
Het  Enterveen voor 100 jaar.
Schilder Wedda uit Enter werd geboren op de gasbel van Slochteren
2e Wereldoorlog voorkwam drooglegging Mokkelengoor
Studiegroep “De Apenberg” van de TH-Delft maakte in 1952 uitbreidingsplan voor Enter
Onderduiken in Enter in de Tweede Wereldoorlog
De komst van straatverlichting en elektriciteitsbedrijf in Enter
Onderzoek erf- en grondnamen in Enter
De molenaarsfamilie Dissel in Enter
Enterse Zompen bij de Oosterhof in Rijssen
Velten of Broeze: een ingewikkelde connectie in Enter
Graanelevator voor de Coöperatie
Vakbeweging Enter vernietigt haar archieven tijdens WO2
Uitvinding van Morsink: Legnesten!
Dirk Getkate leraar aan de Klompenmakersvakschool
Gezin uit ontruimd Arnhem vond onderdak in Enter
Enternaren werkten als dwangarbeider in munitiefabriek Strausberg
Plattegrond van Enter in het begin van de jaren zestig
Het Erve Berends
50 jaar bevrijding Enter
De geschiedenis van het herenhuis Berghorst in Enter
Vriejn in ’n Bulnershook
Een Enterse jongen in oorlogstijd
Een bruiloft op het Leyerweerd in de 19e eeuw
De Twentse Hoeve in Enter van Boerderij-Eethuis tot restaurant met Michelinster
Het oale geet hen, het nieje kump an
Hoe behouden we het restant van de historische Enter es
Witte Hoes en Hotel Rijsserberg in Het Hollands Schwarzwald
Leden van de Enterse N.B.S bewaakten deel van de dijk Noordoost-polder in 1945
Een eeuw geleden gingen de laatste Enternaren naar Holland om gras te maaien
Enternaren in de mobilisatietijd (1914 -1918)
Ophalen huisvuil en hygiëne in Enter
De verdwenen kleine middenstand in Enter
De historie van de katholieke kerk in Enter
De kwestie Eerdmans, de Botterheer
De boerderij ‘De Jêênte’ in Enter
Verkeersexamen in 1954 School met de Bijbel Enter
Zandstrooien
Spinnen
Midwinterhoorn maken
Kantklossen in Enter
Enter 802
De klompenmakerij van Helmes-Jans
Eanter hef un zwembad! (juli 1936)
Vertelsel van vraoger
Het leven van Arend Jan Leestemaker
Honderd jaar telefoon in Enter
Sunt-Jaopik
Overval op de Boerenleenbank Rectum-Ypelo
Rijssense strijd tegen dansvermaak uit Enter
In het ‘Mengat’ in Enter
Het Verzet
De Oorlogsjaren
Het Onderwijs in Enter
De bevolking van Enter in 1880
Ganzen en katoentjes
De reis van ‘Klitsen-Jan Wilm’ naar de Holland Fair in Amerika
De eerste autobusdiensten in Enter
Het ontstaan van boekhandel Waanders
Klompenmaken in Enter
Europese Promotiedagen Handmatig Klompen maken
Van Bakkersknecht tot klompenmaker
Dijken en stegen in Enter
40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina in 1938
De geschiedenis van de Coöperatieve Landbouwvereniging in Enter
De Keurstbrug over de Regge in Enter
Meetbrieven, lastgelden en patentrechten
BEVRIJDING VAN ENTER (6)
BEVRIJDING VAN ENTER (5)
BEVRIJDING VAN ENTER (4)
BEVRIJDING VAN ENTER (3)
BEVRIJDING VAN ENTER (2)
BEVRIJDING VAN ENTER (1)
De geschiedenis van de begraafplaatsen in Enter
De aanleg van harde wegen in en om Enter
Jais-Hin’n
De Oale Uup’n
Het maritiem vakantieverleden van dokter Veldhuyzen van Zanten
Verdeling marke Enter in tapperij de Halve Maan
Een klompenschipper uit Enter
Van Langenhof tot Wooltershoes
Hotel De Adelaar, opkomst en ondergang
Van schippersdochter tot kasteelvrouwe
Het uitgaansleven in Enter in vroeger tijden
Het Pluimershuis
Bijnamen
De geschiedenis van het dorp Enter
Forensendorp
Klompen maken
Ganzenhandel met Duitsland en Engeland
Scheepvaart en de Enterse zompen
Bevolkingsgroei en het Markestelsel
De Munsterse oorlogen
Hervorming en opstand
Rohaan
Kattelaar
Het Leijerweerd
Geschiedenis van het erve Borgerink
Van Conrading tot Deks 1475-1971
Het erve Dekkers van 1601 tot 1971
Het pand Bolscher
Oude Katholieke kapel
Neringdoenden in Enter anno 1880
De eerste garage
Oude erven
Enterse adel
Naam en ouderdom Enter
Scroll naar boven