Dijken en stegen in Enter

Dijken en stegen in Enter

Vòòr de Franse Tijd waren de huizen in Nederland niet voorzien van huisnummers. In de steden hadden alle straten al wel een naam. Eerst in 1811 toen Holland bij Frankrijk werd ingelijfd werden ook hier huisnummers ingevoerd. In Enter kreeg Berent Evers aan de latere Wierdenseweg nummer 1. Het laatste nummer 288 kreeg J. ten Barge ergens in de Bullenaarshoek. 

Deze volgorde was honderden jaren gebruikt bij het opstellen van de belastingregisters door de “zetters”van de  marke Enter. Er was nog geen sprake van een bevolkingsregister al waren wel geboorte- trouw- en overlijdens registers ingevoerd. Bij het overlijden werd in de acte het nummer van het huis vermeld . Omstreeks 1816 werd in Enter begonnen met het opmeten van alle grond en de registratie van de eigenaren voor de invoering van het Kadaster. Tijdens het opmeten noteerden de landmeters namen van wegen die door de plaatselijke bewoners genoemd werden. Wat opvalt is dat in het buitengebied vaak de naam “dijk” voorkomt. In het buitengebied werd een weg vaak gewoon “diek”genoemd. In het Duitse grensgebied zie je hetzelfde.

Deze “dieken” waren dus geen waterkeringen. Achtereenvolgens noteerden ze “Suikerdijk” die liep naar het Zuiderveld, “Boterdijk” die liep van het Zuiderveld het Enterveen in, “Veenendijk” liep vanuit het Enterveen ongeveer parallel aan de huidige Achteresweg, “Bergmansdijk” liep vanaf de huidige Rondweg het Enterveen door naar het erve Bergman, “Kramersbeekdijk” liep van af het Leyerweerdt naar de Entermolen op de Mors, “Waterdijk” is de huidige Keizersweg,

De Eversdijk in 1960. Zie de aanplant van populieren nog in die tijd.

Aan de Oostkant van de Dorpsstraat komen we in 1832 een aantal wegen tegen met De naam “Steeg”. “Ezinksteeg” dit is de latere Bornerbroekseweg daarvoor ook nog “Middenweg”genoemd, “Borginksteeg” nu Werfstraat, “Woolterssteeg” een weggetje dat tussen het erve Woolters en de Cooperatie naar de Werfstraat liep, “Slagerssteeg” nu Reintsweg.

Deze oude namen komen voor op de oorspronkelijke Minuutplans van het Kadaster in 1832. Toen kwam de Markedeling in 1853. In wezen de eerste grote Ruilverkaveling in Enter. Alle wegen in het buitengebied gaan op de schop nieuwe wegen worden aangelegd. Alle oude namen verdwijnen. Het bevolkingsregister dat in 1869 werd  ingevoerd onderscheidde adressen alleen in huisnummers Enter Kom en Enter Buitenkom. Namen van wegen komen in het bevolkingsregister niet voor. Maar net als vroeger gaven de bewoners toch weer namen aan de nieuwe wegen en zo krijgen we: Witmoesdijk genoemd naar het erve Witmoes, Leyerweertsdijk genoemd naar het erve Leyerweerdt, Keizersdijk naar het erve De Keizer, Lagedijk liep van uit Enter naar de Entermolen op de Mors, Hollanderdijk liep vanuit Enter naar het erve Holland (de Elzen), Eversdijk genoemd naar het erve Evers en Kattelaarsdijk genoemd naar het herenhuis Kattelaar.

In het begin van de Tweede Wereldoorlog werd het bevolkingsregister omgevormd van de nummers Enter Kom en Buitenkom naar namen van wegen en huisnummers die bij iedere weg met het nummer 1 begonnen. Uit deze tijd dateren veel nieuwe namen van wegen al werd de Julianaweg door de Duitsers omgedoopt in Van der Lubbenweg maar direct na de oorlog zijn naam terugkreeg.

Johan Altena

Eerder gepubliceerd in de Wiezer

Andere verhalen

Betje Samuel (De Bette)
Levy Samuel (de June)
Marcus Samuël (De Marre)
De Joodse gemeenschap in Enter: Benjamin Samuel (de Beye)
De Joodse gemeenschap in Enter: Aron Samuel (Sam)
De Joodse gemeenschap in Enter: de familie Samuel
Hallehuizen in Enter
Kerkelijke geschiedenis van Enter
De ontwikkeling van Enter en de Enter es
Het Leyerweerd
Het herenhuis Kattelaar
De Molens van Enter
Het Exo een historische plek in Enter
Het  Enterveen voor 100 jaar.
Schilder Wedda uit Enter werd geboren op de gasbel van Slochteren
2e Wereldoorlog voorkwam drooglegging Mokkelengoor
Studiegroep “De Apenberg” van de TH-Delft maakte in 1952 uitbreidingsplan voor Enter
Onderduiken in Enter in de Tweede Wereldoorlog
De komst van straatverlichting en elektriciteitsbedrijf in Enter
Onderzoek erf- en grondnamen in Enter
De molenaarsfamilie Dissel in Enter
Enterse Zompen bij de Oosterhof in Rijssen
Velten of Broeze: een ingewikkelde connectie in Enter
Graanelevator voor de Coöperatie
Vakbeweging Enter vernietigt haar archieven tijdens WO2
Uitvinding van Morsink: Legnesten!
Dirk Getkate leraar aan de Klompenmakersvakschool
Gezin uit ontruimd Arnhem vond onderdak in Enter
Enternaren werkten als dwangarbeider in munitiefabriek Strausberg
Plattegrond van Enter in het begin van de jaren zestig
Het Erve Berends
50 jaar bevrijding Enter
De geschiedenis van het herenhuis Berghorst in Enter
Vriejn in ’n Bulnershook
Een Enterse jongen in oorlogstijd
Een bruiloft op het Leyerweerd in de 19e eeuw
De Twentse Hoeve in Enter van Boerderij-Eethuis tot restaurant met Michelinster
Het oale geet hen, het nieje kump an
Hoe behouden we het restant van de historische Enter es
Witte Hoes en Hotel Rijsserberg in Het Hollands Schwarzwald
Leden van de Enterse N.B.S bewaakten deel van de dijk Noordoost-polder in 1945
Een eeuw geleden gingen de laatste Enternaren naar Holland om gras te maaien
Enternaren in de mobilisatietijd (1914 -1918)
Ophalen huisvuil en hygiëne in Enter
De verdwenen kleine middenstand in Enter
De historie van de katholieke kerk in Enter
De kwestie Eerdmans, de Botterheer
De boerderij ‘De Jêênte’ in Enter
Verkeersexamen in 1954 School met de Bijbel Enter
Zandstrooien
Spinnen
Midwinterhoorn maken
Kantklossen in Enter
Enter 802
De klompenmakerij van Helmes-Jans
Eanter hef un zwembad! (juli 1936)
Vertelsel van vraoger
Het leven van Arend Jan Leestemaker
Honderd jaar telefoon in Enter
Sunt-Jaopik
Overval op de Boerenleenbank Rectum-Ypelo
Rijssense strijd tegen dansvermaak uit Enter
In het ‘Mengat’ in Enter
Het Verzet
De Oorlogsjaren
Het Onderwijs in Enter
De bevolking van Enter in 1880
Ganzen en katoentjes
De reis van ‘Klitsen-Jan Wilm’ naar de Holland Fair in Amerika
De eerste autobusdiensten in Enter
Het ontstaan van boekhandel Waanders
Klompenmaken in Enter
Europese Promotiedagen Handmatig Klompen maken
Van Bakkersknecht tot klompenmaker
Dijken en stegen in Enter
40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina in 1938
De geschiedenis van de Coöperatieve Landbouwvereniging in Enter
De Keurstbrug over de Regge in Enter
Meetbrieven, lastgelden en patentrechten
BEVRIJDING VAN ENTER (6)
BEVRIJDING VAN ENTER (5)
BEVRIJDING VAN ENTER (4)
BEVRIJDING VAN ENTER (3)
BEVRIJDING VAN ENTER (2)
BEVRIJDING VAN ENTER (1)
De geschiedenis van de begraafplaatsen in Enter
De aanleg van harde wegen in en om Enter
Jais-Hin’n
De Oale Uup’n
Het maritiem vakantieverleden van dokter Veldhuyzen van Zanten
Verdeling marke Enter in tapperij de Halve Maan
Een klompenschipper uit Enter
Van Langenhof tot Wooltershoes
Hotel De Adelaar, opkomst en ondergang
Van schippersdochter tot kasteelvrouwe
Het uitgaansleven in Enter in vroeger tijden
Het Pluimershuis
Bijnamen
De geschiedenis van het dorp Enter
Forensendorp
Klompen maken
Ganzenhandel met Duitsland en Engeland
Scheepvaart en de Enterse zompen
Bevolkingsgroei en het Markestelsel
De Munsterse oorlogen
Hervorming en opstand
Rohaan
Kattelaar
Het Leijerweerd
Geschiedenis van het erve Borgerink
Van Conrading tot Deks 1475-1971
Het erve Dekkers van 1601 tot 1971
Het pand Bolscher
Oude Katholieke kapel
Neringdoenden in Enter anno 1880
De eerste garage
Oude erven
Enterse adel
Naam en ouderdom Enter
Scroll naar boven